ผิวเด้ง... เหมือนวัยหนุ่มสาว คุณชอบมั๊ย?

ผิวเด้ง... เหมือนวัยหนุ่มสาว
คุณชอบมั๊ย?

the source-29-01

คอลลาเจน โปรตีนโครงสร้างหลักของผิวหนัง
(Collagen: The Skin Structural Protein)

คอลลาเจน เป็นโปรตีนโครงสร้างหลักของผิวหนัง ที่มีบทบาทสำคัญที่ประสาน เซลล์ เนื้อเยื่อ และอวัยวะต่างๆ เข้าด้วยกัน หากปราศจากคอลลาเจนร่างกายเราจะไม่สามารถอยู่คงรูปร่างได้ หากมองบทบาทของคอลลาเจนในด้านผิวหนัง คอลลาเจนช่วยส่งเสริมความแข็งแรง และความยืดหยุ่นของผิวหนัง ซึ่งจะแสดงออกมาในรูปแบบของผิวที่เรียบเนียน อ่อนเยาว์ และแลดูมีสุขภาพดี ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจโครงสร้าง และบทบาทของคอลลาเจนว่าสามารถช่วยให้ผิวพรรณเราดูสวยงามน่ามองได้อย่างไร

150px-Collagentriplehelix

คอลลาเจนคือ อะไร (What Is Collagen?)

คอลลาเจน คือโปรตีนโครงสร้างหลักของร่างกายเรา โดย 3 สายเกลียวของโปรตีนคอลลาเจนจะขดพันกันขึ้นเป็นรูปร่างเฉพาะที่มีความแข็งแรงมาก เรียกว่าแข็งแรงกว่าเหล็กก็ว่าได้ รู้หรือไม่ว่า 33% ของโปรตีนในร่างกาย คือ คอลลาเจน ซึ่งจะรวมถึงโปรตีนที่เชื่อมโยงเนื้อเยื่อ และอวัยวะต่างๆ เข้ากับข้อต่อกระดูกโครงร่างของเรา และในความเป็นจริงกระดูกของเราก็ประกอบได้ด้วยคอลลาเจนเป็นส่วนหลัก นอกเหนือไปจากแร่ธาตุที่เรารู้จักกันดี เช่น แคลเซียม และฟอสฟอรัส คอลลาเจนมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการเป็นแกนโครงสร้างเพื่อให้เซลล์ต่างๆ เชื่อมโยงเข้าด้วยกัน และยึดติดกันเป็นรูปร่างที่เหมาะสม เปรียบดังเช่นโครงสร้างของแกนเหล็กที่ถูกขึ้นรูปเพื่อรองรับการก่อสร้างบ้าน โครงสร้างตาข่ายคอลลาเจนที่เชื่อมโยงเซลล์เข้าด้วยกันจึงช่วยส่งเสริมการทำงานของเซลล์ และเนื้อเยื่อเกี่ยวพันต่างๆ ในระบบผิวหนังรวมถึงสุขภาพของกระดูก

the-source-space-03

คอลลาเจนกับความงาม (Collagen and Beauty)

ผิวหนังของเราประกอบด้วย คอลลาเจนกว่า 75% ดังนั้น ผิวสุขภาพดี เรียบเนียน ดูอ่อนเยาว์ สามารถวัดได้จากปริมาณของคอลลาเจนในร่างกายของเรา เนื่องจากเมื่อเวลาผ่านไปปริมาณคอลลาเจนที่ลดลงจะส่งผลให้เกิดริ้วรอยที่ไม่ต้องการเป็นสัญญานของความแก่ชราที่สะท้อนออกมาในรูปแบบความร่วงโรยของผิวหนัง ดังนั้น ผู้รักความงามทั่วโลกต่างสรรหาวิธีที่จะเพิ่มระดับคอลลาเจนเพื่อทดแทนปริมาณคอลลาเจนที่ถูกทำลายไป ไม่ว่าจะเป็นวิธีการ ฉีดโปรตีนคอลลาเจนเข้าผิวหนังเพื่อเติมร่องริ้วรอยที่ปรากฏบนผิวหน้าหรือริมฝีปาก ซึ่งอาจจะไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ

the-source-space-03
the source-29-02

การสังเคราะห์ คอลลาเจน (Collagen Synthesis)

คอลลาเจน ถูกสร้างโดยเซลล์ ไฟโบรบลาส ซึ่งเป็นเซลล์ต้นกำเนิดของผิวหนังที่อยู่ในชั้นหนังแท้ (Dermis) ซึ่งไฟโบรลาสนี้ยังมีหน้าที่ในการสังเคราะห์โปรตีนโครงสร้างผิวชนิดอื่นๆ ที่เรารู้จักกันดี เช่น อิลาสติน (โปรตีนชนิดหนึ่งที่เพิ่มคุณสมบัติความยืดหยุ่นของเซลล์ผิวหนัง) และกลูโคไซมิโนแคน (GAGs) ซึ่งชื่อนี้อาจจะไม่คุ้นหู เท่ากับ คอลลาเจนและ อิลาสติน โดย GAGs จะเป็นส่วนสำคัญที่จะคงความชุ่มชื่น และอิ่มน้ำให้กับเซลล์ผิวชั้นหนังแท้ ซึ่งจะส่งผลให้การส่งสัญญาณกระแสประสาทในเซลล์ผิวหนังเป็นไปอย่างสมดุลย์ เสมือนเป็นการเปิดสวิทช์สัญญาณการสร้างโปรตีนโครงสร้างของผิวหนังในขั้นตอนต่อไป ตัวรับสัญญาณ (Receptor) ของเซลล์ไฟโบรบลาส์มีรูปร่างเฉพาะต่อเยื่อหุ้มเซลล์ภายนอกที่จำเพาะเจาะจงกับโมเลกุลที่มีรูปร่างที่พอดีกับตัวรับ เมื่อการเชื่อมต่อนี้เป็นไปอย่างเหมาะสม จะเรียกว่า ไฟโบรบลาส โกรทแฟคเตอร์ (FGFs) และขั้นตอนนี้เองคือจุดเริ่มต้นของการผลิตคอลลาเจน ขั้นแรกไฟโบรบลาสจะผลิตคอลลาเจน สายสั้น หน่วยเล็กๆ จำนวนมาก ที่เรียกว่า โปรคอลลาเจน โดยโปรคอลลาเจนเหล่านี้จะถูกส่งออกไปนอกเซลล์ไฟโบบลาส และเชื่อมต่อเข้าด้วยกันเป็น โมเลกุลของคอลลาเจน ซึ่งต้องอาศัยนางเอกที่มีบทบาทสำคัญ คือ วิตามินซี โดย วิตามินซี จะทำหน้าที่เป็นสารช่วยส่งเสริมการส่งผ่าน โปรคอลลาเจน ให้เป็นโมเลกุลคอลลาเจน ที่แท้จริง หากร่างกายเรามีระดับคอลลาเจนที่ไม่มีเพียงพอ จะทำให้ขบวนการสร้างคอลลาเจนในขั้นตอนนี้ถูกทำลายลง การที่ร่างกายเราไม่สามารถสังเคราะห์คอลลาเจนได้ จะส่งผลให้เกิดความไม่สมดุลทางสุขภาพตามมาอีกมากมาย ตัวอย่างเช่น ภาวะเลือดออกตามไรฟัน ที่เป็นอาการบ่งชี้เบื้องต้นเมื่อผิวหนังภายในเกิดความเปราะบางเนื่องจากขาดโครงสร้างคอลลาเจนในแกนของผิวหนัง ที่จริงแล้ว การสังเคราะห์คอลลาเจนเกิดขึ้นต่อเนื่องตลอดอายุไขของเรา เพื่อจะช่วยซ่อมแซม และทดแทนปริมาณคอลลาเจนที่ถูกทำยลงไป รวมถึงก่อร่างสร้างโครงข่ายคอลลาเจนขึ้นมาใหม่ กระบวนการสังเคราะห์นี้จะเกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่นเดียวกับกระบวนการรักษาแผลต่างๆ เมื่อเราเกิดอุบัติเหตุ แต่เมื่อเราอายุมากขึ้น ระดับคอลลาเจนโดยรวมในร่างกายจะลดลงอย่างมากเนื่องจากความเสื่อมสภาพของการผลิตคอลลาเจน ซึ่งสวนทางกับการทำลายคอลลาเจนที่เพิ่มขึ้น

the-source-space-03

การรักษาระดับคอลลาเจน และการป้องกันการทำลายคอลลาเจน
(Protecting Current Collagen Levels and Preventing Future Collagen Degradation)

วิธีที่ดีที่สุดในการคงสภาพผิวให้มีสุขภาพดี ดูอ่อนเยาว์ คือการรักษาระดับคอลลาเจนในร่างกายให้อยู่ในระดับที่สมดุล และป้องกันการทำลายคอลลาเจนที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต โดยมี 2 วิธีหลักๆ ที่เราสามารถดูแลคอลลาเจนที่รักของเราได้ง่ายๆ

1. หลีกเลี่ยงการเผชิญรังวี ยูวีเอ และ ยูวีบี ที่มาพร้อมกับแสง ทั้งจากแสงสังเคราะห์ และแสงแดด 

2. ปกป้องการทำลายคอลลาเจนจากอนุมูลอิสระ

 

การเผชิญกับ แสงยูวี (ทั้ง ยูวีเอ และ ยูวีบี) จากแสงแดด เป็นปัจจัยหลักที่ก่อให้เกิดปัญหาผิวร่วงโรย และเกิดริ้วรอยก่อนวัย โดยพบว่า 90% ของริ้วรอย ต้นเหตุมาจากแสงแดด ดังนั้น เราควรหลีกเลี่ยงการเผชิญแสงแดดโดยการใช้ผลิตภัณฑ์กันแดดที่มีค่า SPF เหมาะสม โดยจะเห็นว่าผลิตภัณฑ์บำรุงผิวชนิดกลางวันมักมีการผสมสารกันแดดลงไปเพื่อความสะดวกของผู้ใช้ ทั้งนี้ขึ้นกับปริมาณแสงแดดที่บุคคลนั้นต้องเผชิญต่อวัน

 

ถัดมา เป็นขั้นตอนของการปกป้องระดับคอลลาเจนที่มีอยู่ในร่างกายเพื่อที่จะคงสภาวะสมดุลของระดับคอลลาเจนในอนาคต โดยเราสามารถดูแลได้โดยการเสริมด้วยผลิตภัณฑ์ที่ช่วยเพิ่มระดับสารต้านอนุมูลอิสระ ทั้งรูปแบบการรับประทาน และการทาที่ผิวหนัง เนื่องจากสารต้านอนุมูลอิสระจะช่วยขจัดอนุมูลอิสระ ที่ถูกกระตุ้นจากแสงยูวี มลภาวะภายนอก การสูบบุหรี่ รวมถึงขบวนการเผาผลาญของร่างกายตามกระบวนการธรรมชาติ การดูแลตนเองด้วยการเสริมสารต้านอนุมูลอิสระจะมุ่งเข้าแก้ไขที่สาเหตุหลัก คือ การป้องกันการเสื่อมสลายของคอลลาเจน และส่งเสริมการทำงานของเซลล์ไฟโบรบลาสให้อยู่ในระดับที่สมดุล

the source-29-03

การส่งเสริมขบวนการสังเคราะห์คอลลาเจน (Promoting the Synthesis of New Collagen)

มีหลายวิธีที่ช่วยส่งเสริมการสังเคราะห์คอลลาเจนขึ้นใหม่ เพื่อให้เกิดสมดุลของปริมาณคอลลาเจนที่จัดว่าอยู่ในเกณฑ์สุขภาพดี ขั้นแรก คุณต้องดูแลให้ร่างกายมีปริมาณวิตามินซีที่เพียงพอเนื่องจากเป็นปัจจัยที่จำเป็นมากในขบวนการสังเคราะห์คอลลาเจน โดยมีการศึกษาวิจัยที่ยืนยันว่าปริมาณเซลล์เนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่อยู่ในสภาวะที่มีระดับวิตามินซีที่มากพอ ส่งผลให้เกิดการสังเคราะห์ปริมาณคอลลาเจนในร่างกายเพิ่มขึ้นถึง 8 เท่า (Murad et al., 1981)

อีกวิธีที่จะช่วยส่งเสริมกระบวนการสังเคราะห์คอลลาเจนก็คือ การดูแลผิวจากผลิตภัณฑ์ภายนอก เช่น การใช้ผลิตภัณฑ์ผลัดเซลล์ผิวด้วยกรดผลไม้อ่อนๆ ที่รู้จักกันในนาม AHAs  เนื่องจากจะช่วยสลายพันธะที่เกิดขึ้นจากการสะสมของเซลล์ที่เสื่อมสภาพแล้วในชั้นหนังกำพร้าให้หลุดลอกออกไป ซึ่งจะส่งผลต่อการกระตุ้นการสร้างเซลล์ผิวใหม่ขึ้นมาทดแทน และทำให้ชั้นของผิวหนังที่มีสุขภาพดีหนาตัวขึ้น ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการที่ชั้นผิวหนังหนาตัวขึ้นนั้นเกี่ยวข้องกับการบวนการสังเคราะห์ GAGc และ คอลลาเจนภายในเซลล์ผิวหนัง 

รวมถึงการดูแลเพิ่มเติมด้วยสารที่ช่วยกระตุ้นการผลิตสายโปรตีนคอลลาเจน อย่างที่กล่าวไปแล้วว่า ไฟโบรบลาสจะถูกกระตุ้นให้สังเคราะห์คอลลาเจนตามธรรมชาติเมื่อเกิดกระบวนการการจับกันของตัวรับสัญญาณกับโมเลกุลที่มีรูปร่างเฉพาะเจาะจงกับตัวรับ (ไฟโบรบลาส โกรท แฟคเตอร์) ที่ตำแหน่งของเยื่อหุ้มไฟโบบลาส ซึ่งในปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวหลายชนิดได้ผสานส่วนผสมของเปปไทด์โมเลกุลที่เฉพาะเจาะจงที่ใกล้เคียงกับธรรมชาติเพื่อช่วยเพิ่มปริมาณการสังเคราะห์คอลลาเจนที่ผิวหนัง

ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่า หากต้องการดูแลผิวให้มีสุขภาพดีเรียบเนียน เด้ง เหมือนวัยหนุ่มสาว ต้องเริ่มจากการดูแลรักษาคอลลาเจนในร่างกายคุณ

the-source-space-03

แพทย์หญิง ไดน่า แดรลอส
Zoe Diana Draelos M.D., F.A.A.D. 

ประวัติผู้แต่งและการศึกษา 

Board certified dermatologist in High Point, North Carolina.

A clinical associate professor of dermatology at Wake Forest University School of Medicine. 

ดอกเตอร์ แดรลอส เป็นผู้ร่วมทีมในการรังสรรค์ผลิตภัณฑ์ ของ นู สกิน อาทิเช่น ผลิตภัณฑ์กลุ่ม ทรูเฟซ รีวิลลิ่งเจล โพลิชชิ่ง พีล รวมถึงเป็นผู้ร่วมทำการศึกษาวิจัยทางคลินิก ในผลิตภัณฑ์ ทรูเฟซ ไลน์ คอร์เรคเตอร์ และทรูเฟซ ไอดีล อายส์ ดอกเตอร์ แดรลอส สังกัดอยู่ในคณะแพทย์ผิวหนังของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยมีความสนใจพิเศษ ในด้านผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง และ ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวจากสารธรรมชาติเพื่อการบำบัดรักษา 


เอกสารอ้างอิง

Draelos, Z. D. (2016). Collagen: The Skin Structural Protein. NU SKIN. [Online] [Accessed on 23rdAugust 2016]

https://www.nuskin.com/en_US/corporate/company/science/personal_care_science/collagen.html

Divider